W domu spotykają się bohaterowie reprezentujący różne postawy wobec Polski i jej przyszłości. Obok sporów politycznych rozwija się również wątek miłosny Walerego i Teresy, dzięki czemu utwór łączy temat spraw publicznych z lekką, komediową fabułą.

Niemcewicz pokazuje, że los kraju zależy nie tylko od decyzji polityków, ale także od sposobu myślenia obywateli. „Powrót posła” to pełna humoru i ironii opowieść o sporze między tradycją a zmianą, a jednocześnie ważny głos w dyskusji o odpowiedzialności za państwo i potrzebie jego reform.