W tomie znalazły się opowiadania: „Latarnik”, „Janko Muzykant”, „Sachem”, „Za chlebem”, „Bartek Zwycięzca” oraz „Orso”. Każde z nich porusza inny ważny temat — od emigracji i nostalgii, przez krzywdę społeczną i utracony talent, po wynarodowienie, patriotyzm oraz dramat ludzi zmuszonych do walki o przetrwanie.

Sienkiewicz z wielką wrażliwością opisuje zarówno jednostkowe tragedie, jak i los całych społeczności. Jego opowiadania zachwycają obrazowym językiem, wyrazistymi bohaterami i silnym ładunkiem emocjonalnym, przypominając o wartości wolności, pamięci, ludzkiej godności i przywiązania do własnych korzeni.